18 Ocak 2017 Çarşamba

şiir ve kurgu

şiir ve kurgu (şiir üzerine deneme)
şiirin kurgusal olan yanı nedir?
şiirin bir yaşanmış tarafı vardır, gerçekçi tarafı, bir de hayal ürünü olan tarafı vardır ki buna kurgu diyoruz.
bazen şiir tamamen yaşanmışlık ifade eder,bazen de hem yaşanmışlık hem de kurgu, salt kurgu olan şiirlerde vardır.
şiiri salt kurgu olarak oluşturmak, şairin hayal gücüne bağlıdır, hayal gücü ne kadar genişse kurgu da o derece zenginleşecektir.
kurgu ya dayalı bi şiire örnekse
TROYA ÖNÜNDE ATLAR
1. koşu
Kör bir ozan anlattı bunları,
Atların da ruhu vardı Troya önünde,
Ta Hades'ten duyulurdu kişnemeleri,
Atsız bu bu kişneme ölüleri ürpertir,
Köpeği deliye çevirirdi.
Kimi de Troya önünde nal sesleri gezinirdi,
Gömülmemiş bir atın erinçsiz ruhundan.
O gün Akhalar başka biri için yarışsalardı
İlk ödülü Akhileus götürürdü barakasına.
Çünkü ölümsüz atları vardı,
Onları Poseidon vermişti babası Peleus'a,
Peleus da oğluna armağan etmişti.
Şimdi atlar yas tutuyorlar Patroklos'a,
Yürekleri burkuk, toprağa değiyor yeleleri.
Diomedes Tros atlarını koştu arabasına
O atları savaşta Aineas' tan almıştı.
Bir tanrı kurtarmıştı Aineas'ı.
Sarı Menelaos kalktı sonra, Atreusoğlu,
Tanrısal yiğit koştu arabasına iki at,
Agamemnon'un kısrağı Aithe'yi, kendi atı Podargos'u.
Antilokhos koşum taktı Pyloslu atlarına.
Sonra Köroğlu kalktı, koştu Kır At'ı.
Her yanında çifte kanat
Bilmez yakını ırağı.
Kendini beğenmiş Tahta At'ı çıkardılar sonra,
Yayıldı ortalığa yanık sedre kokusu.
Huylandı öbür atlar bu büyülü kokudan.
Sonra göründü Muhammed'in damadı Ali'ye
Benzer iyi huylu Düldül, edep yeri kapalı,
Dolandı çok tanrılı atlar arasında ağır ağır,
Gözleri iyi görmüyordu.
Başını yana eğen İskender'in Bukephalus'u
Geldi sonra, Hint kızları gibi derin bakışlı
Güneyden yana bakayordu ikide bir,
Sezmiş gibi Granikos suyunun yakınlığını.
Elcid'in Babeica'sı, derken Rocinante çıktı
Ağlayarak.
Anlatma bana atları!
Bilirim, ana rahminden gelir, gece, karanlık
Bir ahırda lamba tutar biri, ışık titrer
Samanların üztünde, hayvanın öksürüğü ve soluğu...
Başını döndürür bakar, "Bana benziyor mu?"
"Sekili mi ayakları?"
Anlatma bana atları!
Sabahın yerden kesilmiş tarlaları ve çığlık
Çığlığa suları gibi gök yarığından atlayan
Kanatlı Pegassos! Gençliğim benim, oğlum!
Delirmiş bir zamandı, yas, ölünün öcü, gövdesiz kuş,
Kırılan yıldız, unutulmuş bir günün yarısı.
Tohumsuz küçük göller ölüm anıtı gibi yükselen,
Ve giysisiz boşluk, yılgın uzay, o bitmeyen
Koşu...Atlar, atlar.Yaşlananı görmedim hiç.
Kimi yelesiyle devirmek ister burçları,
Kiminin eşeler toprağı hala toynakları.
Anlatma bana atları!
Yüreğim kaldırmıyor düşündükçe vurulup
Vurulup yerlerde yattıklarını, anlatma,
Anlatma bana, görmedim Troya savaşını.
...............
melih cevdet anday
troya savaşını konu olan bu dizeler gerçek bi olaydan yola çıkılarak , şairin belleğinde yeniden kurgulanarak anlatılmıştır.
bu örnekler çoğaltılabilir,hayal gücü sınırsızdır, önemli olan şiirde hayal gücünden ne oranda yararlandığımızdır.
şiirin kurgu tarafını atalım,gerçekçilikten başka bi şey kalmaz, hayal gücü daha çok imgeseldir, imge ye dayalı şiirde kurgu
şiiri saçma(anlaşılmaz) noktasına götürmeden, yapılabilrse ki bu zordur.
şiir daha fazla ilgi görür.
şimdi bi örnekte
Littera amor
bi ideaya!
(her seferinde yeniden doğan)
zamanın rengini almak
ordan bakmak
bütün duyduğu bi zemin boşluğu değil midir?
görünmeyeni görmek!
i.berk
kurgu sahnede görünen bi perdedir, arkasında görünmeyeni görmek üzerine kurulu.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder